De Voordelen van Droge Gehoorgang Reiniging vs Oren Uitspuiten
In dit uitgebreide wetenschappelijke artikel vergelijken KNO-arts Jan Rombout, Registered Nurse Meg Bumpstead en KNO-arts Jurgen P. te Rijdt, MD de twee methodes om oren schoon te maken.
Vul hieronder uw emailadres in om het artikel in PDF te kunnen downloaden.
Samenvatting
Droge Gehoorgang Reiniging (DGR) d.m.v. instrumentele verwijderingstechnieken (met de microsuctie pomp en/ of curettage) onder direct binoculair zicht blijken sneller, veiliger, effectiever en geschikter te zijn voor een breder scala aan patiënten. Op dit moment is droge gehoorgangreiniging de gouden standaard van de KNO-artsen voor het verwijderen van oorsmeer.
Veel gezondheidsprofessionals gebruiken nog steeds de ouderwetse methode voor het verwijderen van oorsmeer: irrigatie of uitspuiten. Dit artikel is bedoeld om het bewustzijn te vergroten m.b.t. recente ontwikkelingen die DGR toegankelijker maken.
Recente innovaties op het gebied van micro-zuigapparatuur en de voorhoofd gedragen microscopen maken een kosteneffectieve overstap mogelijk voor ondernemers met een krap budget. Kwaliteitstraining combineert e-learning en hands-on leren om de opleidingsduur tot een minimum te beperken.
Deze ontwikkelingen stellen organisaties die betrokken zijn bij uitspuiten in staat om te beginnen met handmatige verwijdering om risico’s te verminderen, het comfort voor de patiënt te verbeteren en een breder scala aan patiënten effectiever te helpen.
Ook triage audiciens die nog niet actief zijn in het verwijderen van oorsmeer kunnen beginnen met DGR om meer zorg en betere kwaliteit te leveren.
Direct binoculair zicht in combinatie met microsuctie verhoogt de effectiviteit
Oorspuiten of irrigatie is niet langer een aanbevolen of ondersteunde techniek voor het verwijderen van oorsmeer, volgens de 2017 US Clinical Practice Guideline Earwax (Cerumen Impaction) en de 2023 UK NICE Clinical Knowledge Summary.
Bij uitspuiten blijft er soms oorsmeer achter, waardoor de cliënt terug moet komen voor een secundaire of tertiaire behandeling.
Zonder direct zicht is het voor de professional onduidelijk wat het effect van de irrigatie is. Tijdens DGR met microsuctie heeft de professional altijd met beide ogen direct zicht op de gehoorgang. Hiermee kan al het oorsmeer worden verwijderd, dit zorgt voor een effectieve behandeling, waardoor zowel de patiënt als de professional herhaalbezoeken bespaard worden.
Uitspuiten verwijdert geen geïmpacteerd (aangestampt) oorsmeer. DGR is door een combinatie van microsuctie met curettage in de meeste gevallen effectief en levert een zekerder, beter resultaat op.
In een onderzoek was het succes van het verwijderen van cerumen-impacties met uitspuiten maar 70%. De slagingspercentages voor DGR met een voorhoofdgedragen microscoop is met 90% significant hoger.
Het inbrengen van water onder druk in het oor is een onnodige risicofactor
In verschillende onderzoeken is uitspuiten van de gehoorgang met kraanwater een risicofactor die kan leiden tot oorontstekingen en trommelvliesperforatie bij bepaalde patiënttypen.
De belangrijkste reden voor complicaties is de opbouw van waterdruk wanneer de spuit de ingang blokkeert: water kan de gehoorgang binnendringen en kan moeilijk ontsnappen, wat leidt tot hoge druk en mogelijke een trommelvliesruptuur.
Vroeger spoelden KNO-chirurgen in Nederland de oren uit met water, maar dit wordt niet meer gedaan vanwege de mogelijke complicaties. Moderne KNO-behandelunits hebben zelfs geen waterapplicator meer.
Toch is het uitspuiten van oren in veel huisartsenpraktijken nog steeds gebruikelijk. De behandeling zelf wordt in de praktijk meestal uitbesteed aan de huisarts-doktersassistent(e).
Ongeveer 40% van 300 huisartsen die irrigatie uitvoerden voor het verwijderen van oorsmeer, meldden medische complicaties. In Australië had 20% van de claims wegens medische nalatigheid bij huisartsenpraktijken betrekking op oorsmeer dat door irrigatie werd verwijderd.
DGR zonder water leidt minder snel tot secundaire infectie. Het oefent ook geen druk uit op de gehoorgang of het trommelvlies, waardoor het risico op duizeligheid, misselijkheid en perforatie wordt geëlimineerd. Ook maakt de afwezigheid van water het minder rommelig en een prettiger ervaring.
DGR onder direct zicht is ook de enige veilige methode voor het verwijderen van oorsmeer wanneer niet kan worden beoordeeld of het trommelvlies intact is, voorafgaand aan het verwijderen van oorsmeer. Als er bij een niet-gediagnosticeerde perforatie water onder druk wordt ingebracht kan dat een onderbreking van de delicate gehoorbeentjes (kleine botjes in het middenoor die essentieel zijn voor het gehoor) veroorzaken, wat kan leiden tot gehoorverlies.
Foto’s boven: Twee afbeeldingen van hetzelfde aangestampte oorsmeer met wat gele gist. De eerste foto is gemaakt voor en de tweede na het uitspuiten van het oor; De doktersassistente was ervan overtuigd dat de gehoorgang schoon was en meldde een normaal trommelvlies na de procedure. Het uitspuiten maakte echter enkele huidvelletjes los, die vanwege het grijzige glinsterende aspect verkeerd werden geïnterpreteerd als het trommelvlies. Het water verspreidde de gist ook door de gehoorgang en is in de tweede foto ook aanwezig op de huid van de gehoorgang.
DGR is sneller en bespaart tijd voor iedereen
Het verwijderen van oorsmeer door middel van microsuctie onder direct zicht van een hoofdgedragen 3D-microscoop, is een korte procedure van 5 tot 10 minuten. Bovendien zorgt het directe 3D-zicht voor een betere herkenning en vroege opsporing van pathologie, die adequaat kan worden opgepakt of doorverwezen naar een huis- of KNO-arts.
In combinatie met de hogere effectiviteit leidt dit tot een zeer positief resultaat voor zowel patiënt als behandelaar.
De foto’s hierboven zijn twee videobeelden van hetzelfde oor, één aan de linkerkant met aangedrukt oorsmeer en één aan de rechterkant na reiniging met microsuctie.
Door DGR aan te bieden, kunnen meer patiënten behandeld worden
Direct 3D-zicht is essentieel voor het veilig verwijderen van oorsmeer.
Er zijn verschillende situaties waarin irrigatie tot ernstige complicaties kan leiden, en handmatige verwijdering van oorsmeer wordt in deze gevallen sterk aanbevolen:
- Een geschiedenis van eerdere probleem met irrigatie (pijn, perforatie, duizeligheid);
- Huidige of voorgeschiedenis met perforatie van het trommelvlies;
- Er zijn buisjes aanwezig;
- Een ooroperatie in de voorgeschiedenis (met uitzondering van buisjes, meer dan 18 maanden geleden, met daaropvolgend ontslag van een KNO-afdeling);
- Slijmafscheiding uit het oor (wat kan duiden op een niet-gediagnosticeerde perforatie) in de afgelopen 12 maanden;
- Geschiedenis van een middenoorontsteking in de afgelopen zes weken;
- Acute Otitis Externa met een oedemateuze gehoorgang en pijnlijke oorschelp;
- Aanwezigheid van een vreemd lichaam, inclusief plantaardig materiaal, in het oor; hygroscopisch materiaal, zoals erwten of linzen, zullen uitzetten bij contact met water, waardoor verwijdering moeilijker wordt;
- Gespleten gehemelte, al dan niet gerepareerd;
- Als het te behandelen oor het enig horende oor is,, omdat er een kleine kans is dat irrigatie permanente doofheid kan veroorzaken;
- Onrust, omdat de patiënt mogelijk niet stil kan zitten;
- Moeilijk aanspreekbare patiënten, bijvoorbeeld jonge kinderen en sommige mensen met dementie of leerproblemen.
Investeer om de kans op pijn te verminderen en iedereen tijd te besparen
Veilige en effectieve verwijdering van oorsmeer is afhankelijk van zorgverleners die optische apparatuur gebruiken om kleine afstanden in de gehoorgang nauwkeurig te kunnen beoordelen. Dit staat bekend als “Diepteperceptie”.
Het gebruik van de voorhoofdgedragen binoculaire microscoop levert een uitstekende dieptewaarneming (3D-zicht) via de unieke geconvergeerde optische paden, waardoor beide ogen de gehoorgang en het trommelvlies kunnen zien.
Het is een veel voorkomende misvatting dat een traditionele loepbril of video-otoscoop goede dieptewaarneming geeft.
Deze apparaten hebben monoculaire optische paden die geen goede dieptewaarneming in de gehoorgang geven, waardoor kleine afstanden niet nauwkeurig in te schatten zijn en minder veilig gewerkt kan worden.
In de afbeelding:
De Vorotek O Scope is een unieke voorhoofd gedragen microscoop die in Australië vaak wordt gebruikt door KNO-artsen naast – of als mobiel alternatief voor – hun grotere vaste (operatie)microscoop.
De Vorotek O Scope verkleint de pupilafstand (IPD) virtueel, zodat men met beide ogen door een smal kanaal zoals een gehoorgang of neus kijkt, in plaats van met één oog, om de dieptewaarneming te verbeteren en zo de veiligheid van de patiënt te vergroten.
Naast het gebruik van de juiste optische apparatuur, vereist DGR d.m.v. microsuctie en curettage investeringen in hoogwaardige zuigapparatuur en instrumentaten en is het van belang dat een goed opgeleide ervaren professional de procedure uitvoert.
Training die de bedrijfsvoering niet onderbreekt
Onderwijs en protocollen behandelen de volledige anatomie van het oor, kennis van ooraandoeningen en pathofysiologie, de te nemen voorzorgsmaatregelen, de praktijk, documentatie en registratie van de behandeling, voorlichting aan – en toestemming van – de cliënt en het omgaan met mogelijke lastige situaties en slechte uitkomsten.
Hoogwaardige, kostenefficiënte en tijdbesparende training DGR is nu beschikbaar als een combinatie van e-learning, praktische praktijktraining en KNO-supervisie op afstand, waardoor de bedrijfsvoering nauwelijks wordt onderbroken.
De voordelen van een investering t.b.v. DGR ter vervanging van irrigatie zijn een lager risicoprofiel, effectievere en snellere verwijdering van oorsmeer bij een breder scala aan patiënten, betere en nauwkeurigere pathologieherkenning en een aangenamere patiëntervaring.
Dit alles leidt tot hogere kwaliteit van oorzorg en een verminderde druk op de eerste- en tweedelijnsgezondheidszorg.
Referenties
Seth R. Schwartz, MD, MPH, Anthony E. Magit, MD, MPH, Richard M. Rosenfeld, MD, MPH. The American Association of Otolaryngology, Head and Neck Surgery Foundation – Clinical Practice Guideline (Update): Earwax (Cerumen Impaction), 2017, Vol. 156(1S) S1-S29
NICE – National Institute for Health and Care Excellence. Hearing Loss in Adults: Assessment and management; Nice Guidelines NG98 Methods, Evidence and Recommendations, June 2018 (updated October 2023)
Disclaimer
KNO-arts Dr. Jan Rombout is de eigenaar/oprichter van OnlineKNO-arts, dat KNO-diensten aanbiedt buiten het ziekenhuis. Om het zorgsysteem te ontlasten, biedt hij ook best-practice training voor DGR en KNO-supervisie aan audiciens, audiologen en doktersassistenten via een samenwerking met Alsoka Medical in Nederland.
RN Meg Bumpstead was eerder mede-oprichter en mede-eigenaar van acht zeer succesvolle oorsmeerklinieken in Australië, die ze runde vanuit beschikbare KNO-behandelkamers. Ze is de oprichter en eigenaar van het ClearEars Institute, dat o.a. via Alsoka Medical in Europa een e-learning omgeving van topkwaliteit biedt voor DGR.
Alsoka Medical levert Vorotek voorhoofdgedragen 3D-microscopen en microsuctie pompen en faciliteert training, KNO-toezicht en leadgeneratie voor audiciens die oorsmeer verwijderen met de droge methode via de EarwaxShop.